Katedra Przemienienia Pańskiego w Cluj-Napoca
Katedra Przemienienia Pańskiego w Cluj-Napoca - Sobór Przemienienia Pańskiego (znany również jako Kościół Mniejszości) jest zabytkiem historycznym i architektonicznym w Klużu-Napoce. Budynek został wzniesiony w latach 1775-1779 w stylu barokowym. Od 1924 roku pełni funkcję katedry Greckokatolickiej Diecezji Kluž-Gherla. Kościół znajduje się przy obecnym bulwarze Eroilor, pod numerem 10. Budynek został wzniesiony w stylu barokowym w latach 1775-1779 przez rzymskokatolicki zakon Braci Mniejszych Konwentualnych (tzw. "minority", najstarsza gałąź franciszkanów) na miejscu dawnego "domu Henterów" oraz na innych sąsiednich ziemiach uzyskanych w wyniku wymiany, rzemieślnikiem i projektantem był Francisc Kirtner. Środki potrzebne na prace pochodziły z darowizny cesarzowej Marii Teresy, która była także wielką księżną Siedmiogrodu. W wyniku błędu budowlanego wieża kościoła zawaliła się 22 września 1779 roku, powodując również ofiary ludzkie. Wieża i fasada zostały odbudowane trzy lata później pod kierunkiem architekta Johanna Eberharda Blaumanna.
Katedra Przemienienia Pańskiego w Cluj-Napoca - Po tym, jak papież Pius XI w 1924 roku zdecydował o przejęciu kościoła na własność Kościoła Rumuńskiego Zjednoczonego z Rzymem (Kościół greckokatolicki), franciszkanie zabarykadowali się wewnątrz budynku, co wymusiło interwencję policji w celu ich ewakuacji. Budynek został przekazany Kościołowi Rumuńskiemu Zjednoczonemu z Rzymem (Kościół greckokatolicki) w 1924 roku przez Stolicę Apostolską, aby służyć jako katedra Greckokatolickiej Diecezji Klużsko-Gherla, po przeniesieniu siedziby diecezji z Gherli do Klużu, a katedra w Gherli stała się konkatedrą.
Dostosowanie mebli wnętrz do wymagań obrządku bizantyjskiego było dziełem biskupa Iuliu Hossu. W ten sposób wewnątrz miejsca kultu umieszczono ikonostas (nieistniejący w praktykach katolickich kultów). Boczne ołtarze wykonane w stylu rokoko zostały przeniesione do Kościoła Mniejszości w Aiud. Faktyczne przeniesienie siedziby diecezji z Gherli do Klužu miało miejsce w 1930 roku. W 1948 roku, po zakazie BRU (Kościoła Greckokatolickiego), budynek został przekazany władzom komunistycznym do użytku Rumuńskiemu Kościołowi Prawosławnemu. Według Zjednoczonego Biskupa Florentina Crihălmeanu, początkowo zarówno prawosławny biskup Nicolae Colan, jak i wyświęcony kapłan odmawiali wejścia do kościoła jako wyraz protestu przeciwko zakazowi kultu greckokatolickiego. Jednak po prześladowaniu księdza i nękaniu Colana, zgodzili się przejąć kościół. Po rewolucji w 1989 roku greckokatolicka diecezja Cluj-Gherla najpierw bezskutecznie wystąpiła o uznanie prawa własności tego świętego miejsca. Odmowa Archidiecezji Prawosławnej Vad, Feleac i Cluj powrotu miejsca kultu doprowadziła do ośmioletniego procesu, który został przeniesiony do kilku sądów w kraju, a ostatecznie do Sądu Apelacyjnego w Ploiešti, z argumentem, że sądy siedmiogrodzkie staną po stronie grekokatolików. Sąd Apelacyjny w Ploiesti orzekł, że właścicielem budynku jest greckokatolicka diecezja Cluj-Gherla, nakazując zwrot budynku. Diecezję Cluj-Gherla reprezentował w tym procesie prawnik Remus Luca, jeden z weteranów Clujskiego Stowarzyszenia Adwokackiego. 13 marca 1998 roku komornik przejął budynek diecezji Cluj-Gherla. W 1998 roku pod kościołem odkryto stuletnią zapomnianą kryptę, która zawierała groby rodzin Bogdanfi, Csiki, Toroczkai i Kornis.






