muzeumpamiatka.pl
O muzeum ι Mapa strony ι Kontakt  Zaloguj       

Liczba zdjęć: 69 766Youtobe

Dobre Miasto

Dobre Miasto (dawniej także Dobremiasto, niem. Guttstadt) – miasto na Warmii w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Dobre Miasto. Ośrodek usługowy i przemysłowy na Pojezierzu Olsztyńskim nad Łyną, ok. 25 km na północ od Olsztyna. Jedno z miast aglomeracji olsztyńskiej.

Dobre Miasto powstało w 1325 w miejscu grodu pruskiego, położonego pośród bagien i rozlewisk, nad brzegiem rzeki Łyny, na sztucznej wyspie powstałej po przekopaniu kanału, tzw. Dużej Łyny dla potrzeb obronnych i potrzeb młyna. Nazwa miasta najprawdopodobniej wywodzi się od pruskiego słowa gudde oznaczającego krzak, zarośla. W dniu 26 grudnia 1329 biskup warmiński Henryk II Wogenap nadał osadzie prawa miejskie na prawie chełmińskim. Z 1336 pochodzi łaciński zapis miasta – Bona Civitas. W 1347 nastąpiło przeniesienie kapituły biskupiej z Głotowa do Dobrego Miasta, w 1356 podczas napadu Litwinów zniszczeniu uległy zabudowania kolegiaty. W latach 1373–1396 wybudowano kolegiatę, zabudowania rezydencyjne i gospodarcze kapituły, a miasto obwiedziono murami miejskimi z trzema bramami i basztami. W 1414 miał miejsce najazd wojsk polskich, które spaliły miasto porzucone przez mieszkańców.

Dobre Miasto było ośrodkiem dóbr biskupich, siedzibą kapituły kolegiackiej (do 1811), a także ośrodkiem handlu i rzemiosła. Mieszczanie trudnili się tkactwem i piwowarstwem, handlowali lnem, zbożem, tytoniem i solą. W 1454 miał miejsce bunt mieszczan przeciw biskupowi Franciszkowi Kuhsmalzowi, zniszczono wówczas rezydencję w Smolajnach. W 1466, na mocy postanowień pokoju toruńskiego wraz z całą Warmią, znalazło się w granicach inkorporowanych do Polski Prus Królewskich (mieszczanie poparli Związek Pruski). W latach 1519–1521 podczas wojny polsko-krzyżackiej Dobre Miasto było okupowane przez armię wielkiego mistrza Albrechta Hohenzollerna, która obrabowała skarbiec kolegiaty. W latach 1626–1629 było okupowane przez wojska szwedzkie Gustawa Adolfa, które w 1627 zniszczyły miasto, a wycofując się zrabowali również cenną bibliotekę kapituły. W XVII i XVIII miasto znane było ze złotnictwa.

Do rozbiorów Dobre Miasto znajdowało się na autonomicznym obszarze podległym władzy biskupów warmińskich – Dominium Warmińskim, pełniło funkcję tzw. komory, w 1711 zmarł tu i został pochowany kanclerz wielki koronny Andrzej Załuski. W 1719 całkowicie spłonął pałac biskupi. W 1771 miał miejsce duży pożar, który zniszczył większą część zabudowy, rok później miasto dostało się pod zabór pruski, w 1801 większą część zabudowy zniszczył kolejny pożar. W 1807 stacjonowały tu wojska gen. Józefa Zajączka. W październiku 1810 dekretem króla Prus zlikwidowano kolegiatę, w 1828 uruchomiona została pierwsza fabryka sukna. W latach 1830–1834 wybudowano w mieście kościół ewangelicki, którego fundatorem był Fryderyk Wilhelm III, a projektantem Karl Friedrich Schinkel. W 1848 miał miejsce bunt biedoty miejskiej, zdławiony przez władze. W 1852 powstała wytwórnia wyrobów rymarskich. W latach 1865–1896 było siedzibą władz powiatu lidzbarskiego. W 1884 wybudowano linię kolejową łączącą Dobre Miasto z Olsztynem i Ornetą.

W 1939 liczyło 5931 mieszkańców. Podczas II wojny światowej zniszczenia wynosiły ponad 65% zabudowy, w tym całkowicie rynku i otoczenia. Po wojnie miasto zostało odbudowane i rozbudowane, bez odbudowy rynku, powstała Warmińska Fabryka Maszyn Rolniczych "Wafama", filia Zakładów Przemysłu Cukierniczego "Jutrzenka", fabryka mączki drzewnej, mleczarnia i zakłady drzewne. 14 maja 1960 prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński przywrócił do życia kapitułę kolegiacką w Dobrym Mieście.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa olsztyńskiego.

Galeria 613

Galeria 00001.jpg
Galeria 00002.jpg
Galeria 00003.jpg
Galeria 00004.jpg
Galeria 00005.jpg
Galeria 00006.jpg
Galeria 00007.jpg
Galeria 00008.jpg
Galeria 00009.jpg
Galeria 00010.jpg
Galeria 00011.jpg
Galeria 00012.jpg
Galeria 00013.jpg
Galeria 00014.jpg
Galeria 00015.jpg
Galeria 00016.jpg
Galeria 00017.jpg
Galeria 00018.jpg
Galeria 00019.jpg
Galeria 00020.jpg
Galeria 00021.jpg
Galeria 00022.jpg
Galeria 00023.jpg
Galeria 00024.jpg
Galeria 00025.jpg
Galeria 00026.jpg
Galeria 00027.jpg
Galeria 00028.jpg
Galeria 00029.jpg
Galeria 00030.jpg
Galeria 00031.jpg
Galeria 00032.jpg
Galeria 00033.jpg
Galeria 00034.jpg
Galeria 00035.jpg
Galeria 00036.jpg
Galeria 00037.jpg
Galeria 00038.jpg
Galeria 00039.jpg
Galeria 00040.jpg
Galeria 00041.jpg
Galeria 00042.jpg
Galeria 00043.jpg
Galeria 00044.jpg
Galeria 00045.jpg
Galeria 00046.jpg
Galeria 00047.jpg
Galeria 00048.jpg
Galeria 00049.jpg
Galeria 00050.jpg
Galeria 00051.jpg
Galeria 00052.jpg
Galeria 00053.jpg
Galeria 00054.jpg
Galeria 00055.jpg
Galeria 00056.jpg
Galeria 00057.jpg
Galeria 00058.jpg
Galeria 00059.jpg
Galeria 00060.jpg
Galeria 00061.jpg
Galeria 00062.jpg
Galeria 00063.jpg
Galeria 00064.jpg
Galeria 00065.jpg
##Sobota 28 maja 2022

Wpisz dane dostępowe

Ładuję stronę ...
Ładuję stronę ...
Ładuję stronę ...