muzeumpamiatka.pl
O muzeum ι Mapa strony ι Kontakt  Zaloguj       

Liczba zdjęć: 58 069Youtobe

Archikolegiata i Grodzisko Łęczyca Tum

Jedyna w Polsce Archikolegiata Najświętszej Marii Panny i świętego Aleksego w Łęczycy Tumie powstała blisko wczesnośredniowiecznego grodu. Zbudowana z granitu i piaskowca w stylu romańskim. Miała służyć również jako twierdza obronna. Prawdopodobnie w 997 roku powstało tu pierwsze w Polsce opactwo benedyktynów, które w 1140 roku zostało przeniesione do Mogilna.

 

Nie jest znana dokładna data rozpoczęcia budowy kolegiaty. Możliwe, że  nastąpiło to w roku 1149 z inicjatywy metropolity gnieźnieńskiego Janika. Konsekracja kościoła, być może jeszcze w pełni nie ukończonego, odbyła się 21 maja 1161; wziął w niej udział m.in. następca zmarłego około 1148 arcybiskupa Jakuba, arcybiskup Janik a także wszyscy polscy biskupi i książęta. Kościół jako patronów otrzymał – tak jak znajdujące się tu wcześniej benedyktyńskie opactwo – Najświętszą Marię Pannę i św. Aleksego. W latach 1181-1547 w kolegiacie tumskiej odbyło się 21 synodów prowincjonalnych, nazywanych synodami łęczyckimi.

52°03′21″N 19°13′58″E

Tum – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łęczyckim, w gminie Góra Świętej Małgorzaty, na prawym brzegu Bzury, około 2,5 km na wschód od dzisiejszego centrum Łęczycy.

Do 1954 roku istniała gmina Tum. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

W Tumie w 2012 i 2013 roku powstała rekonstrukcja grodu, muzeum oraz skansen etnograficzny Ziemi łęczyckiej.

Pomiędzy X a XIII wiekiem, na południowy zachód od dzisiejszej wsi Tum istniał gród. Rola ośrodka była kluczowa ze względu na styk szlaków wodnych łączących tu zlewnie Wisły i Odry. Prawdopodobnie z fundacji Kazimierza Odnowiciela w II poł. XI w. powstało tu opactwo benedyktynów pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny i św. Aleksego. Około roku 1140 opactwo przeniesione zostało do Mogilna, zaś klasztor rozebrany, co miało zapewne związek z budową w tym miejscu nowego założenia. W średniowiecznym Tumie, czyli Łęczycy, powstała jedna z pierwszych szkół kolegiackich w Polsce – przetrwała do XVIII w. Archikolegiata Łęczycka w Tumie posiada wspaniały romański tympanon i romańskie freski. Według legendy spoczął w niej Piotr Włost i abp gnieźnieński Jan Janik oraz kilku innych włodarzy Kościoła – znaleziono biskupie groby w trakcie wykopalisk. W podziemiach archikolegiaty zachowały się relikty opactwa NMP. W Tumie znajdują się obecnie relikwie Św. Wojciecha. Na ścianie jednej z wież można zobaczyć także ślady diabła Boruty. W archikolegiacie odbyło się kilkadziesiąt synodów kościelnych uznawanych za pierwsze polskie sejmy – kościół był siedzibą arcybiskupów do XVIII w. i pozostawał pod opieką królów polskich. W 1967 r. prymas Wyszyński i arcybiskup Wojtyła w Archikolegiacie Łęczyckiej w Tumie prowadzili uroczystości kończące Milenium Polski. Archikolegiata jest największym kościołem romańskim w Polsce. Wielokrotnie niszczona przez m.in. Litwinów, Tatarów i Krzyżaków oraz pożary, przebudowana w XVIII w. przez Efraima Schroegera, spłonęła w czasie walk z hitlerowcami w czasie Bitwy nad Bzurą w 1939 roku. Odbudowana i przekształcona (m.in. strop żelbetowy) po 1947 wg projektu Jana Koszczyc – Witkiewicza. Duży wkład w odbudowanie świątyni wniósł ksiądz prałat Władysław Chmiel, który w czasie odbudowy był proboszczem tumskiej parafii. Po 2003 roku żelbetowy strop został osłonięty stropem drewnianym.

Dzisiejsza nazwa wsi, a także cała jej historia od połowy wieku XII wiąże się ściśle z tumem, jak dawniej nazywano katedrę lub kolegiatę. Arcybiskup gnieźnieński Jakub ze Żnina w 1141 rozpoczął bowiem na miejscu dawnego opactwa budowę zachowanej do dziś kolegiaty łęczyckiej. Inne publikacje przypisują budowę monumentalnego kościoła będącego kopią katedry wawelskiej Władysława Hermana, bp Aleksandrowi z Mallonne lub księżnej Salomei, która miała w Łęczycy swoją siedzibę po śmierci Krzywoustego. Arcybiskup Janik konsekrował świątynię w 1161 r.

Oprócz warownego dwunastowiecznego kościoła romańskiego we wsi znajduje się, tuż obok niego, mały drewniany kościółek parafialny z XVIII wieku (powstał w czasie przebudowy kolegiaty przez architekta Efraima Szregera) pod wezwaniem św. Mikołaja. Obok kościółka posadzono w 1999 dąb na pamiątkę sprowadzenia do Tumu relikwii św. Wojciecha. W pobliżu Szwedzka Góra – gród z VI w., będący stolicą plemiennego Państwa Łęczycan i siedzibą Bolesława Krzywoustego w czasie wojny ze Zbigniewem. Cmentarz parafialny kryje groby miejscowej szlachty i duchowieństwa, a także kwatery żołnierzy poległych w 1914 r. i w czasie Bitwy nad Bzurą w 1939 r.

52°03′21″N 19°13′58″E

Galeria 88

Galeria 00000.jpg
Galeria 00001.jpg
Galeria 00002.jpg
Galeria 00003.jpg
Galeria 00004.jpg
Galeria 00005.jpg
Galeria 00006.jpg
Galeria 00007.jpg
Galeria 00008.jpg
Galeria 00009.jpg
Galeria 00010.jpg
Galeria 00011.jpg
Galeria 00012.jpg
Galeria 00013.jpg
Galeria 00014.jpg
Galeria 00015.jpg
Galeria 00016.jpg
Galeria 00017.jpg
Galeria 00018.jpg
Galeria 00019.jpg
Galeria 00020.jpg
Galeria 00021.jpg
Galeria 00022.jpg
Galeria 00023.jpg
Galeria 00024.jpg
Galeria 00025.jpg
Galeria 00026.jpg
Galeria 00027.jpg
Galeria 00028.jpg
Galeria 00029.jpg
Galeria 00030.jpg
Galeria 00031.jpg
Galeria 00032.jpg
Galeria 00033.jpg
Galeria 00034.jpg
Galeria 00035.jpg
Galeria 00036.jpg
Galeria 00037.jpg
Galeria 00038.jpg
Galeria 00039.jpg
Galeria 00040.jpg
Galeria 00041.jpg
Galeria 00042.jpg
Galeria 00043.jpg
Galeria 00044.jpg
Galeria 00045.jpg
Galeria 00046.jpg
Galeria 00047.jpg
Galeria 00048.jpg
Galeria 00049.jpg
Galeria 00050.jpg
Galeria 00051.jpg
Galeria 00052.jpg
Galeria 00053.jpg
Galeria 00054.jpg
Galeria 00055.jpg
Galeria 00056.jpg
Galeria 00057.jpg
Galeria 00058.jpg
Galeria 00059.jpg
Galeria 00060.jpg
Galeria 00061.jpg
Galeria 00062.jpg
Galeria 00063.jpg
Galeria 00064.jpg
Galeria 00065.jpg
Galeria 00066.jpg
Galeria 00067.jpg
Galeria 00068.jpg
##Sobota 25 listopada 2017

Wpisz dane dostępowe

Ładuję stronę ...
Ładuję stronę ...
Ładuję stronę ...